ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
80
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
ابن جارود و سپاه او داخل شهر شدند و آن در سنه صد و هفتاد و هشت بود . فضل را دستگير كرد و عده مامور نگهدارى او نمود . سپس او با خانوادهاش تحت نظر جمعى از محافظين سوى « قابس » روانه كرد و بعد قبل از وصول او را برگردانيد . ابن جارود فضل بن روح بن حاتم را كشت . گروهى از سپاهيان براى قتل او خشمناك شدند و تصميم گرفتند با ابن جارود نبرد كنند و انتقام او را بكشند . ابن جارود لشكرى براى جنگ آنها فرستاد لشكر او شكست خورد و منهزم شد . سپاهى كه بخونخواهى فضل قيام كرده شهر قيروان را پس گرفت . ابن جارود هم به شهر تونس رفت كه در آنجا بود . سپاهيان كينه جوى فاتح قيروان پس از پيروزى متفرق شدند . ابن جارود باز لشكر كشيد و بسيارى از سالاران سپاه را كشت . بقيه را كه نجات يافتند « اربس » را پناهگاه خود قرار دادند . علاء بن سعيد والى بلاد « زاب » را بر خود امير نمودند و همه سوى قيروان لشكر كشيدند . بيان ايالت هرثمه بن اعين در افريقا چون علاء و اتباع او قيروان را قصد كردند يحيى بن موسى نزد هارون الرشيد رفت . رشيد بر اوضاع آفريقا و فساد محل و تسلط و غارت ابن جارود آگاه شد هرثمة بن اعين را باتفاق يحيى بن موسى بآفريقا روانه كرد زيرا يحيى بن موسى ميان خراسانيها نفوذ و قدرت داشت . رشيد دستور داد كه يحيى پيشاپيش برود و ابن جارود را با ملاطفت مطيع كند و تا هرثمه نرسيده فرمانبردار باشد . يحيى بقيروان رسيد و ميان او و ابن جارود بحث و گفتگو بسيار شد . نامه رشيد را هم به او داد او گفت : من مطيع هستم ولى علاء بن سعيد با سپاه بربر مرا قصد كرده اگر من قيروان را ترك كنم بربريان بر آن تسلط و استيلا خواهند يافت آنگاه من بلاد امير المؤمنين از دست خواهم داد . من ناگزير با علاء جنگ خواهم